O Rexurdimento

Aquí tedes o documento coa teoría sobre o Rexurdimento e os autores máis importantes deste periodo: Rosalía de Castro, Eduardo Pondal e Curros Enríquez.

Preme a continuación nestas ligazóns para ver as escolmas dos textos cos que traballamos na aula.

Tamén podedes comprobar os vosos coñecementos con estes cuestionarios:

rosalia_cuestionario

pondal_verdadeiro_falso

curros

Para rematar, podedes consultar os capítulos do programa da TVG No bico un cantar dedicados a tres poemas imprescindibles do Rexurdimento:

  • Adiós ríos, adiós fontes de Rosalía de Castro:

A música e o Rexurdimento

A relación entre música e literatura foi sempre moi estreita, sobre todo durante o Romanticismo (s. XIX). No Rexurdimento galego tamén temos exemplos desta relación. Un dos poetas máis populares deste período foi sen dúbida Curros Enríquez e esa comuñón entre público e poeta queda perfectamente reflectida na fama que acadou unha das súas primeiras composicións: Cántiga (máis coñecida como Unha noite na eira do trigo). Existen múltiples versións musicadas deste texto que conta a historia dun amor truncado pola emigración.

Neste programa da TVG podedes descubrir máis sobre a historia desta canción, así como escoitar distintas versións.

Unha das versións máis populares do poema de Curros foi a reinterpretación pop dos Tamara, que atoparedes no seguinte vídeo:

Falando de música e Rexurdimento, non podía faltar Rosalía. Aquí tedes outro episodio de No bico un cantar, esta vez dedicado ao poema Adiós ríos, adiós fontes de Rosalía de Castro. Como podedes ver, este tema tamén xira en torno á emigración, un dos principais problemas sociais que padeceu Galicia no século XIX. Ao mesmo tempo, tamén hai referencias á explotación e á falta de terras propias para traballar por parte dos labregos (lembrade que neste tempo Galicia aínda sufría o réxime dos foros).

Para rematar imos escoitar unha versión moi peculiar do poema Que ten o mozo? (tamén incluído en Cantares Gallegos) interpretado por Leo i arremecághona. Neste caso, a melodía foi tomada doutra canción. Pois como ben dice Leo, Rosalía foi unha das primeiras en comparar as condicións que padecían os escravos negros coas que tiñan que soportar os labregos galegos: Castellanos de Castilla, tratade ben ós galegos; cando van, van como rosas; cando vén, vén como negros.

O Rexurdimento

O Rexurdimento é un movemento cultural, especialmente literario, iniciado na segunda metade do século XIX en Galicia que tiña por obxectivo dignificar a lingua galega e recuperar o seu uso no eido da escrita tralos Sécuros Escuros.

Trátase dun movemento fundamentalmente poético, xa que este foi o xénero literario máis cultivado.

Neste movemento destacan especialmente tres autores: Rosalía de Castro, Eduardo Pondal e Curros Enríquez.

Aquí tedes a presentación sobre a que levamos traballando este semestre: O Rexurdimento

E aquí podedes consultar textos de cada un dos autores:

  1. Escolma poética de Rosalía de Castro
  2. Escolma poética de Eduardo Pondal
  3. Escolma poética de Curros Enríquez 

 

Texto sobre a emigración 4: Unha noite na eira do trigo

Aquí tedes a composición de Manuel Curros Enríquez que vimos o outro día na aula: Cántigamáis popularmente coñecida como Unha noite na eira do trigo, a pesar de que como podedes ver esa liña non figura no poema senón que foi engadida logo nas versións musicais que se fixeron do texto.

No xardín unha noite sentada
ao refrexo do branco luar
unha nena choraba sin trégolas
os desdés dun ingrato galán.
I a coitada entre queixas dicía,
“xa no mundo non teño ninguén,
vou morrer e non ven os meus ollos
os olliños do meu doce ben”.

Os seus ecos de malenconía
camiñaban nas alas do vento
i o lamento
repetía:
“vou morrer e non vén o meu ben!”.

Lonxe dela, de pé sobre a popa
dun aleve negreiro vapor
emigrado, camiño de América
vai o pobre, infeliz Amador.

I ao mirar ás xentís anduriñas
cara á terra que deixa cruzar:
“quen puidera dar volta – pensaba-,
quen puidera convosco voar!”.

Mais a aves i o buque fuxían
sin ouír seus amargos lamentos;
solo os ventos
repetían:,
“quen puidera convosco voar!”

Noites craras de aromas e lúa
desde entón que tristeza en vós hai
para os que viron chorar unha nena
para os que viron un barco marchar!

Dun amor celestial verdadeiro
quedou solo de bágoas a proba
unha cova
nun outeiro
i un cadavre no fondo do mar.

Música:

Versión de  Uxía:  http://www.youtube.com/watch?v=iFfditBb3_E

Versión de Os Tamara e Pucho Boedo: http://www.youtube.com/watch?v=V3BHVj01mGs