O Rexurdimento

Aquí tedes o documento coa teoría sobre o Rexurdimento e os autores máis importantes deste periodo: Rosalía de Castro, Eduardo Pondal e Curros Enríquez.

Preme a continuación nestas ligazóns para ver as escolmas dos textos cos que traballamos na aula.

Tamén podedes comprobar os vosos coñecementos con estes cuestionarios:

rosalia_cuestionario

pondal_verdadeiro_falso

curros

Para rematar, podedes consultar os capítulos do programa da TVG No bico un cantar dedicados a tres poemas imprescindibles do Rexurdimento:

  • Adiós ríos, adiós fontes de Rosalía de Castro:

Máis actividades sobre o pretérito

Antes de pasar a un novo tempo verbal, cómpre coñecer a fondo o pretérito. Aquí tes unha actividade que che permitirá comprobar se dominas este tempo:

completa.png

Tamén vos deixo a canción e a letra do tema Non todo é o que parece  do grupo Aerolíneas Federales co que traballamos na aula.

Cantigas de amor e de amigo

Canción de Amancio Prada sobre unha das cantigas de amor traballadas na escolma:

 

E outra canción máis, esta vez sobre unha famosa cantiga de amigo de Martín Códax:

Slide1Slide2Slide3

Slide4

Máis textos xornalísticos

O outro día viamos na aula que os textos xornalísticos conforman unha tipoloxía textual moi diversa.

Tras ver exemplos de novas, crónicas e reportaxes, agora é a quenda das entrevistas, os artigos de opinión, as recensións e mailas cartas ao director.

  • Entrevista: texto en que aparecen as respostas que unha persoa dá ás preguntas dun xornalista nunha conversa. Por suposto, non só hai entrevistas na prensa escrita senón que podemos atopar entrevistas radiofónicas ou televisas. Aquí temos algúns exemplos:

entrevista    * Para saber máis sobre Voces Ceibes preme aquí e para escoitar unha mostra de canción protesta en galego aquí.

  • Artigo de opinión: texto no que o autor (normalmente alguén recoñecido) expresa e argumenta a súa opinión sobre un tema en concreto. Nestes casos, a temática pode ser moi diversa, tratando temas de actualidade ou do interese persoal do autor. Trátase de textos parcialmente subxectivos e moi libres en canto á linguaxe e á estrutura.

A continuación podes consultar dous exemplos tirados da columna de Miguel Anxo Murado no xornal La Voz de Galicia.

artigo_opinion  artigo_opinion

  • Recensión: texto no que se fai unha análise dunha obra de recente publicación. Aínda que tradicionalmente o concepto de recensión estaba unido ao mundo da literatura, hoxe en día podemos atopar recensións ou críticas de álbums de música, restaurantes, filmes e…mesmo aplicacións para o móbil!

rencesion

  • Carta ao director: texto argumentativo no que os lectores manifesta a súa opinión sobre diversos temas. Adoitan ser informais e breves. Aquí tedes un exemplo:

carta_director

A música e o Rexurdimento

A relación entre música e literatura foi sempre moi estreita, sobre todo durante o Romanticismo (s. XIX). No Rexurdimento galego tamén temos exemplos desta relación. Un dos poetas máis populares deste período foi sen dúbida Curros Enríquez e esa comuñón entre público e poeta queda perfectamente reflectida na fama que acadou unha das súas primeiras composicións: Cántiga (máis coñecida como Unha noite na eira do trigo). Existen múltiples versións musicadas deste texto que conta a historia dun amor truncado pola emigración.

Neste programa da TVG podedes descubrir máis sobre a historia desta canción, así como escoitar distintas versións.

Unha das versións máis populares do poema de Curros foi a reinterpretación pop dos Tamara, que atoparedes no seguinte vídeo:

Falando de música e Rexurdimento, non podía faltar Rosalía. Aquí tedes outro episodio de No bico un cantar, esta vez dedicado ao poema Adiós ríos, adiós fontes de Rosalía de Castro. Como podedes ver, este tema tamén xira en torno á emigración, un dos principais problemas sociais que padeceu Galicia no século XIX. Ao mesmo tempo, tamén hai referencias á explotación e á falta de terras propias para traballar por parte dos labregos (lembrade que neste tempo Galicia aínda sufría o réxime dos foros).

Para rematar imos escoitar unha versión moi peculiar do poema Que ten o mozo? (tamén incluído en Cantares Gallegos) interpretado por Leo i arremecághona. Neste caso, a melodía foi tomada doutra canción. Pois como ben dice Leo, Rosalía foi unha das primeiras en comparar as condicións que padecían os escravos negros coas que tiñan que soportar os labregos galegos: Castellanos de Castilla, tratade ben ós galegos; cando van, van como rosas; cando vén, vén como negros.

O Magosto

Imos con un pouco de atraso pero como di o refrán: máis vale tarde que nunca, así que por fin comparto convosco os materias do Magosto para este ano 2014,

Amais das fichas con exercicios, deixo tres presentacións:

1. Unha sobre Festividades do outono

2. Outra moi breve sobre Fenómenos dialectais do galego

3. E unha última sobre a canción da fiilloa de Terbutalina

unidade_imaxe  unidade_outono

terbutalina  

Os textos xornalísticos

Os textos xornalísticos, aqueles que aparecen na prensa escrita, poden encadrarse en distintas categorías textuais. Por exemplo, unha reportaxe turística sobre unha illa do Pacífico pode considerarse un texto principalmente descritivo se se centra en contar con palabras, sobre todo adxectivos, a fermosura daquelas paraxes. Do mesmo xeito, unha crónica que relata o día a día dun político, poderá encaixar na categoría de texto narrativo.

Aquí tedes os materiais cos que traballamos na aula:
novas

partes dun xornal   Prestige   novas_tempo  excursionistas_perdidos

Tamén vos deixo o vídeo da canción de Luar na Lubre sobre a desastre do Prestige e a letra para completar:

prestige 3         rsz_1rsz_nunca_mais1

O pretérito

Agora que xa dominamos o presente, chega o momento de aprender a expresarnos en pasado. O principal tempo de pasado é o copretérito, que serve para relatar accións que xa aconteceron (sen importar se foi onte ou hai un ano). Lembrade, que ao contrario que ocorre en castelán, en galego non existen os tempos compostos, polo tanto, non importa se a acción ten ou non relación co presente.

En castelán:

Esta mañana he desayunado un zumo de naranja y una taza de leche = PRETÉRITO PERFECTO COMPOSTO

Ayer desayuné un café con tostadas = PRETÉRITO PERFECTO  SIMPLE

 

En galego = PRETÉRITO

Esta mañá almorcei un zume de laranxa e unha cunca de leite.

Onte almorcei un café con torradas. 

 

Aquí tedes o paradigma do pretérito e algúns exercicios:

Pretérito O pretéritoPasado_conectorespasado_exercicios

Entrevista para facerlle ao compañeiro e practicar o pretérito

Preme aquí para escoitar a canción: http://www.youtube.com/watch?v=9GAYGRxrtG8 

historia_amorbiografia