O imperfecto de subxuntivo

Como xa sabedes, no sistema verbal galego existen tres modos: o indicativo, o subxuntivo e o imperativo.

  • O indicativo consta de seis tempos: presente, pretérito, copretérito, antepretérito, futuro e pospretérito.
  • O subxuntivo ten tres tempos: presente, imperfecto e futuro.
  • O modo imperativo só ten presente.

 Para saber máis consulta a presentación: O_verbo

Ao longo deste ano fomos repasando case todos os tempos verbais. Para rematar, imos aprender a construír e empegar o imperfecto de subxuntivo.

prete_imperfecto_subxusos_pret_imper_subx

imper_sux

 

Saúdos dende Croacia!

Unha postal é unha cartolina de forma rectangular que se envía por correo, e que nunha das súas caras leva unha fotografía ou debuxo, e na outra, espazo para escribir. Normalmente, cando enviamos unha postal empregamos o pasado: por unha banda, o pretérito contando o que fixemos e pola outra o copretérito para describir as circunstancias. Ao mesmo tempo, tamén podemos empregar o futuro para contar os nosos plans máis inmediatos. Como aínda non sabemos como construír o futuro, podemos empregar unha perífrase verbal: ir + infinitivo.

Ex: Onte chegamos a Zadar pola tarde. Facía moito sol e había moita xente nas rúas. Fomos á praia e comimos xeados. Mañá imos coller o autobús para Split e alí imos visitar as ruínas do palacio. 

Aquí tedes algúns exemplos máis.

Postais

O copretérito

Aquí tedes a presentación sobre o novo tempo verbal que estamos vendo na aula: o copretérito.

Como podedes ver neste cadro, caracterízase polas terminacións: –aba (verbos da 1ª conxugación) e –ía (2ª e 3ª)

copreteritoverbos_irregulares_copreterito

 O copretérito en xereal emprégase para describir circunstancias do pasado ou para falar de accións en proceso.

Ex: Espertei ás 9 da mañá e fóra chovía//Camiñaba pola rúa cando atopei un moedeiro. 

 Para aprender máis sobre cando se emprega o pretérito e cando o copretérito: preme na presentación.

Aquí podes ver os exercicios: Exercicios copretérito

A lingua das bolboretas

O grupo de Galego II tiña prevista a lectura da novela Peaxes, pero finalmente a obra escollida para o traballo de fin de semestre será   o libro A lingua das bolboretas (Galaxia, 2005), un relato escrito por Manuel Rivas e ilustrado por  Miguelanxo Prado.

A obra está dispoñible na biblioteca do departamento e tamén vos darei fotocopias na aula.

Aquí tedes a guía de lectura coas preguntas que teredes que responder para facer o traballo.

Tedes de prazo ata o 10 de xuño para entregalo.

 

Os séculos escuros

Denomínanse Séculos escuros aos séculos XV, XVI e XVII, durante os que a literatura galega entra nun período de decadencia e a lingua vai perdendo poder nos ámbitos oficiais.

Tiñamos pendente subir aquí a presentación sobre este período, na que tamén podedes atopar información sobre as diferenzas entre o galego e o portugués, a diglosia, Frei Martín Sarmiento ou o galego exterior.

Preme aquí para descargar a presentación: Os séculos escuros

O presente de subxuntivo

Empregamos o presente de subxuntivo para expresar:

    1. Necesidades

Ex: Esixo que remate a guerra. 

          Necesitamos que se reduza a contaminación.

    2. Desexos

Ex: Oxalá que non chova mañá.

            Queremos que haxa menos desemprego.

3. Dúbida ou probabilidade

Ex: Quizais no futuro as mulleres reciban o mesmo salario que os homes.

       Pode que este verán merque unha nova cámara de fotos.

4. Valoracións persoais

Ex: É inxusto que haxa fame no mundo.

       É absurdo que esteas catro horas falando por teléfono.

OLLO!

É verdade que Zadar ten unha costa fermosa = PRESENTE DE INDICATIVO

NON É verdade que Zadar teña unha costa fermosa 

Pero, como se constrúe o presente de subxuntivo?

Presente_subxuntivo

 

E aquí podedes descargar textos e exercicios para poñelo en prática:

preocupacións_enquisamanifestaciónsreinvidacións

exercicios_presente_subxuntivo

 

Os audios correspondentes ao exercicio 2: Audio 41Audio 42Audio 43.

A represión lingüística

Hoxe falamos na aula de como era Galicia durante o franquismo. Preme na imaxe para ver os exercicios.

galicia_franquismo

Como podemos comprobar, ademais de outras moitas liberdades,  tamén estaba prohibido ensinar galego. Aínda que hai que afirmar que non houbo ningunha lei específica do Estado que perseguise o galego, o que si houbo foi unha campaña para fomentar e dar prestixio ao uso do castelán, o que a súa vez promovía na conciencia social unha infravaloración do idioma galego.

sea_patriota

Un dos bastións fundamentais que o franquismo quixo destruír foi o da cultura. Todos os intelectuais, pintores, escritores, mestres…foron os primeiros destinatarios da represión franquista. Esta obra gráfica de Castelao (A derradeira lección do mestre) expresa esta filosofía do terror. Por outra banda, os mestres que exercían explicaban en castelán a uns rapaces que falaban integramente en galego. Cada vez que a un alumno se lle escapaba unha palabra en galego, este ere castigado ou era motivo de mofa por outros compañeiros. Neste ambiente, os rapaces medraban entendendo que o galego estaba ben para falar na casa, para xogar a pelota no recreo pero non para empregar na escola, na igrexa ou en calquera ámbito formal.

Aquí tedes o  testemuño en vídeo dunha muller que viviu esa represión e ridiculización na escola durante a época franquista.

Para rematar, déixovos un framento de A lingua das bolboretas (relato de Manuel Rivas) no que precisamente se trata o tema da escola e dos mestres dunha perspectiva infantil e inocente durante a 2ª República.

 

O pretérito

Agora que xa dominamos o presente, chega o momento de aprender a expresarnos en pasado. O principal tempo de pasado é o copretérito, que serve para relatar accións que xa aconteceron (sen importar se foi onte ou hai un ano). Lembrade, que ao contrario que ocorre en castelán, en galego non existen os tempos compostos, polo tanto, non importa se a acción ten ou non relación co presente.

En castelán:

Esta mañana he desayunado un zumo de naranja y una taza de leche = PRETÉRITO PERFECTO COMPOSTO

Ayer desayuné un café con tostadas = PRETÉRITO PERFECTO  SIMPLE

 

En galego = PRETÉRITO

Esta mañá almorcei un zume de laranxa e unha cunca de leite.

Onte almorcei un café con torradas. 

 

Aquí tedes o paradigma do pretérito e algúns exercicios:

Pretérito O pretéritoPasado_conectorespasado_exercicios

Entrevista para facerlle ao compañeiro e practicar o pretérito

Preme aquí para escoitar a canción: http://www.youtube.com/watch?v=9GAYGRxrtG8 

historia_amorbiografia

O Xabarín e o rock bravú

As series de televisión, sobre todo as anglosaxoas, viven dende hai unha década unha época de gloria. Tamén houbo un momento no que en Galicia contabamos cunha televisión de calidade, no que se podían desfrutar de historias de por aí fóra faladas coma na casa.

A TVG foi unha ferramenta importantísima para a normalización lingüística, especialmente o Xabarín, ese programa pensado para a mocidade que non só funcionou como plataforma de difusión para a lingua galega senón tamén para o rock bravú.

Aquí tedes diversos materiais para afondar neste tema:

  1. A presentación sobre música galega de Daniel, o noso convidado das Xornadas: A tralla e a metralla. A música galega dende o Rock Bravú ata os nosos días 
  2.  Unha reportaxe emitida na televisión sobre a Xeración Xabarín
  3. Breve texto sobre o Xabarín
  4. A páxina web de A Regueifa, onde poderás atopar e descargar música en galego de distintos xéneros