A música e o Rexurdimento

A relación entre música e literatura foi sempre moi estreita, sobre todo durante o Romanticismo (s. XIX). No Rexurdimento galego tamén temos exemplos desta relación. Un dos poetas máis populares deste período foi sen dúbida Curros Enríquez e esa comuñón entre público e poeta queda perfectamente reflectida na fama que acadou unha das súas primeiras composicións: Cántiga (máis coñecida como Unha noite na eira do trigo). Existen múltiples versións musicadas deste texto que conta a historia dun amor truncado pola emigración.

Neste programa da TVG podedes descubrir máis sobre a historia desta canción, así como escoitar distintas versións.

Unha das versións máis populares do poema de Curros foi a reinterpretación pop dos Tamara, que atoparedes no seguinte vídeo:

Falando de música e Rexurdimento, non podía faltar Rosalía. Aquí tedes outro episodio de No bico un cantar, esta vez dedicado ao poema Adiós ríos, adiós fontes de Rosalía de Castro. Como podedes ver, este tema tamén xira en torno á emigración, un dos principais problemas sociais que padeceu Galicia no século XIX. Ao mesmo tempo, tamén hai referencias á explotación e á falta de terras propias para traballar por parte dos labregos (lembrade que neste tempo Galicia aínda sufría o réxime dos foros).

Para rematar imos escoitar unha versión moi peculiar do poema Que ten o mozo? (tamén incluído en Cantares Gallegos) interpretado por Leo i arremecághona. Neste caso, a melodía foi tomada doutra canción. Pois como ben dice Leo, Rosalía foi unha das primeiras en comparar as condicións que padecían os escravos negros coas que tiñan que soportar os labregos galegos: Castellanos de Castilla, tratade ben ós galegos; cando van, van como rosas; cando vén, vén como negros.

Un poema do Rexurdimento

Como xa comentamos hoxe na aula, tanto o vindeiro martes 28 como xoves 30, teredes que presentar un poema dun dos tres autores do Rexurdimento vistos na aula: Rosalía, Curros ou Pondal. Aquí podedes consultar a teoría e as escolmas coas que traballamos na clase.

Lembrade ademais, que haberá que seguir un esquema semellante a este para explicar nunha presentación (Prezi ou PowerPoint) o poema escollido: autor, obra, data, contexto histórico-social (a emigración, os foros…), así como analizar o vocabulario, o tema e os recursos literarios que aparecen nel. Finalmente, haberá que explicar o motivo por que vos gusta ese poema e por que o escollestes.

Para atopar ideas, ademais de acudir á biblioteca, nestas ligazón podedes consultar algunhas das obras máis destacadas deste período:

1. Queixume dos pinos de Eduardo Pondal

2. Cantares gallegos e Follas novas de Rosalía de Castro

comentario_texto

10 palabras galegas que son únicas

O outro día estivemos falando na aula sobre esas palabras que existen en cada idioma e que definen realidades únicas con palabras que non existen ou custa moito traducir a outras linguas. Aquí tedes esa presentación na que podedes atopar as actividades que fixemos e as devanditas palabras.

 

Presentación: 10 Palabras galegas que non teñen tradución

Vídeo publicitario: Galicia é única

 

 

 

 

 

O Rexurdimento

O Rexurdimento é un movemento cultural, especialmente literario, iniciado na segunda metade do século XIX en Galicia que tiña por obxectivo dignificar a lingua galega e recuperar o seu uso no eido da escrita tralos Sécuros Escuros.

Trátase dun movemento fundamentalmente poético, xa que este foi o xénero literario máis cultivado.

Neste movemento destacan especialmente tres autores: Rosalía de Castro, Eduardo Pondal e Curros Enríquez.

Aquí tedes a presentación sobre a que levamos traballando este semestre: O Rexurdimento

E aquí podedes consultar textos de cada un dos autores:

  1. Escolma poética de Rosalía de Castro
  2. Escolma poética de Eduardo Pondal
  3. Escolma poética de Curros Enríquez 

 

Os séculos escuros

Denomínanse Séculos escuros aos séculos XV, XVI e XVII, durante os que a literatura galega entra nun período de decadencia e a lingua vai perdendo poder nos ámbitos oficiais.

Tiñamos pendente subir aquí a presentación sobre este período, na que tamén podedes atopar información sobre as diferenzas entre o galego e o portugués, a diglosia, Frei Martín Sarmiento ou o galego exterior.

Preme aquí para descargar a presentación: Os séculos escuros

A represión lingüística

Hoxe falamos na aula de como era Galicia durante o franquismo. Preme na imaxe para ver os exercicios.

galicia_franquismo

Como podemos comprobar, ademais de outras moitas liberdades,  tamén estaba prohibido ensinar galego. Aínda que hai que afirmar que non houbo ningunha lei específica do Estado que perseguise o galego, o que si houbo foi unha campaña para fomentar e dar prestixio ao uso do castelán, o que a súa vez promovía na conciencia social unha infravaloración do idioma galego.

sea_patriota

Un dos bastións fundamentais que o franquismo quixo destruír foi o da cultura. Todos os intelectuais, pintores, escritores, mestres…foron os primeiros destinatarios da represión franquista. Esta obra gráfica de Castelao (A derradeira lección do mestre) expresa esta filosofía do terror. Por outra banda, os mestres que exercían explicaban en castelán a uns rapaces que falaban integramente en galego. Cada vez que a un alumno se lle escapaba unha palabra en galego, este ere castigado ou era motivo de mofa por outros compañeiros. Neste ambiente, os rapaces medraban entendendo que o galego estaba ben para falar na casa, para xogar a pelota no recreo pero non para empregar na escola, na igrexa ou en calquera ámbito formal.

Aquí tedes o  testemuño en vídeo dunha muller que viviu esa represión e ridiculización na escola durante a época franquista.

Para rematar, déixovos un framento de A lingua das bolboretas (relato de Manuel Rivas) no que precisamente se trata o tema da escola e dos mestres dunha perspectiva infantil e inocente durante a 2ª República.

 

O Xabarín e o rock bravú

As series de televisión, sobre todo as anglosaxoas, viven dende hai unha década unha época de gloria. Tamén houbo un momento no que en Galicia contabamos cunha televisión de calidade, no que se podían desfrutar de historias de por aí fóra faladas coma na casa.

A TVG foi unha ferramenta importantísima para a normalización lingüística, especialmente o Xabarín, ese programa pensado para a mocidade que non só funcionou como plataforma de difusión para a lingua galega senón tamén para o rock bravú.

Aquí tedes diversos materiais para afondar neste tema:

  1. A presentación sobre música galega de Daniel, o noso convidado das Xornadas: A tralla e a metralla. A música galega dende o Rock Bravú ata os nosos días 
  2.  Unha reportaxe emitida na televisión sobre a Xeración Xabarín
  3. Breve texto sobre o Xabarín
  4. A páxina web de A Regueifa, onde poderás atopar e descargar música en galego de distintos xéneros

VIII Xornadas de Linguas Iberorrománicas

A vindeira semana, do 5 ao 9 de maio, celébrase a oitava edición das Xornadas de Linguas Iberorrománicas na Universidade de Zadar. Como xa sabedes, contaremos con distintos convidados das linguas que se ensinan no no noso departamento: galego, catalán, portugués e español. Pola banda de galego, contaremos con María Magdalena Vila Barbosa para falar sobre a situación da literatura galega nos países lusófonos e Daniel Barbero Patiño para afondar no rock bravú.

 

xornadas_corrixido

 

Sobre a tradución

Esta semana pasada liamos un breve artigo sobre a situación dos tradutores en Galicia e unha entrevista a unha das tradutoras máis importantes e prolíficas do sector editorial galego, Eva Almazán.

Aquí vos deixo ambos textos coas preguntas que comentamos na aula e o informe do Consello Europeo das Asociacións de Tradutores (CEATL) no que se comparan distintos parámetros dentro do marco europeo: número de traductores en activo, tarifas, contratos, dereitos…

croatian

A cantos tradutores levaches á cama?

traducion